Kripto para güvenliği: sıcak/soğuk cüzdan, borsa riski ve dolandırıcılık

Kripto varlıkların en büyük riski yalnızca fiyat dalgalanması değildir. Hesabınızın çalınması, borsanın batması veya yanlış adrese yapılan bir gönderim de paranızı geri dönülmez şekilde kaybettirebilir. Bu yazı fiyat tahmini yapmaz; saklama ve güvenlik konularını anlatır; vergi tarafı için kripto para vergisi rehberine bakın.

Borsada saklamak ve kendi cüzdanında saklamak

• Borsada saklama: Kripto paralar borsanın kontrolündeki cüzdanlardadır; siz hesabınıza giriş yaparak kullanırsınız. Kolaydır ancak borsa hacklenirse, durdurulursa veya iflas ederse varlıklarınıza erişemeyebilirsiniz.
• Kendi cüzdanında saklama (self-custody): Özel anahtarlar sizdedir; kimse paranıza sizin izniniz olmadan dokunamaz. Karşılığında sorumluluk da size aittir: anahtarı kaybederseniz paranız kalıcı olarak kaybolur.

Sıcak ve soğuk cüzdan

Sıcak cüzdan internete bağlı bir uygulama veya tarayıcı eklentisidir; kullanımı kolaydır ama kötü amaçlı yazılımlara karşı daha savunmasızdır. Soğuk cüzdan ise anahtarları internetten yalıtılmış tutan donanım cüzdanı gibi bir yöntemdir. Küçük tutarlar için sıcak cüzdan, uzun süre tutulacak büyük tutarlar için soğuk cüzdan yaygın bir yaklaşımdır.

Kurtarma ifadesi (seed phrase)

• 12 veya 24 kelimelik kurtarma ifadesi cüzdanınızın anahtarıdır; bunu bilen herkes paranıza erişebilir.
• Hiçbir zaman fotoğrafını çekmeyin, e-postayla/mesajla göndermeyin, bulut depolamada saklamayın.
• Kâğıda yazıp güvenli ve ayrı yerlerde saklayın. Hiçbir destek ekibi, borsa veya cüzdan sağlayıcısı kurtarma ifadenizi istemez.

Hesap güvenliği

• Her hesap için farklı ve uzun bir parola kullanın, parola yöneticisinden yararlanın.
• İki aşamalı doğrulamayı (2FA) açın; mümkünse SMS yerine kimlik doğrulama uygulaması veya güvenlik anahtarı seçin.
• Çekim adresi beyaz listesi gibi borsa güvenlik özelliklerini etkinleştirin.

Yaygın dolandırıcılıklar

• “Garantili yüksek getiri” vaat eden platformlar ve gruplar.
• Sahte borsa/cüzdan siteleri ve arama sonuçlarında çıkan sahte reklamlar; adresi her seferinde kontrol edin.
• Sosyal medyadan ulaşan ve “yatırım danışmanı” diyen kişiler ya da sahte ünlü onayları.
• Cüzdan bağlantı ve imza taleplerinde tanımadığınız sözleşmelere onay vermek.

Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 2 Temmuz 2024 tarihli 7518 sayılı Kanun'la SPK'nın düzenleme ve denetimi altına alınmıştır ve faaliyete başlamak için SPK'dan izin almak zorundadır. Bir borsayı kullanmadan önce SPK'nın yayımladığı izinli kuruluş listesinden yetkili olup olmadığını kontrol edin.