Mevduat faizi net getirisi nasıl hesaplanır? Stopaj ve vade etkisi

Vadeli mevduatta faiz oranı yıllık ifade edilir ama vade genellikle bir ila birkaç ay sürer. Hesabınıza gerçekte ne kadar yatacağını bulmak için gün sayısını ve kesintileri hesaba katmak gerekir.

Brüt faiz formülü

Örnek: 100.000 ₺'yi yıllık %40 brüt faizle 32 gün vadeli mevduata yatırdınız. Brüt faiz = 100.000 × 0,40 × 32 ÷ 365 ≈ 3.506,85 ₺. Stopajı örnek olarak %15 varsayarsak (güncel oran vade ve para birimine göre değişir; bankanızdan teyit edin) kesinti ≈ 526,03 ₺, net faiz ≈ 2.980,82 ₺ olur.

Vade bitince yenilerseniz: bileşik getiri

Aynı mevduatı her vade sonunda anapara ve faizle birlikte aynı oranda yenilerseniz getiri bileşik büyür. Yukarıdaki örnekte 32 günlük brüt dönem getirisi %3,5068'dir. Bu şekilde yıl boyu yenilenirse brüt bileşik yıllık getiri (1,035068)^(365÷32) − 1 ≈ %48,2'dir; yani etiket faizden (%40) yüksektir. Faiz oranları vadeye göre değişebileceğinden bunu bir senaryo olarak düşünün.

Mevduat nasıl değerlendirilir?

• Net getiriyi enflasyonla kıyaslayın: net getiri enflasyonun altındaysa reel olarak kaybedersiniz.
• Vade ve erken bozma: Vadeden önce bozarsanız faiz azalabilir ya da hiç ödenmeyebilir.
• Mevduat sigortası: Mevduat, TMSF güvencesi kapsamında belirli bir tutara kadar korunur; güncel limiti TMSF'den kontrol edin.
• Alternatifler: Para piyasası fonları, repo ve kısa vadeli borçlanma fonları getiri, vergi ve erişim açısından farklı özelliklere sahiptir.
• Döviz mevduatında faiz oranı genellikle çok daha düşüktür ve getiri kur hareketiyle şekillenir.