Hisse ortalama maliyeti nasıl hesaplanır? Alış, satış ve komisyonlu örnek

Aynı hisseyi farklı zamanlarda, farklı fiyatlardan aldığınızda kâr ya da zararınızı ölçebilmek için tek bir referans maliyete ihtiyacınız olur. Bu, ortalama maliyettir. Birçok portföy uygulaması ve kayıt yöntemi bu yaklaşımı kullanır.

Formül

Örnek: iki alım

Ortalama maliyet = 1.809 ÷ 150 = 12,06 ₺. Hisse 15 ₺'ye çıktığında kâr, alış fiyatlarına değil bu ortalamaya göre hesaplanır: (15 − 12,06) × 150 = 441 ₺ gerçekleşmemiş kâr.

Kısmi satışta ne olur?

Ortalama maliyet yönteminde satış, kalan adetlerin birim maliyetini değiştirmez; satılan adetler ortalama maliyetle çıkar. Yukarıdaki pozisyondan 60 adedi 18 ₺'den sattığınızı ve 5 ₺ komisyon ödediğinizi varsayalım:

• Satış geliri: 60 × 18 = 1.080 ₺, komisyon düşülünce 1.075 ₺
• Satılan adetlerin maliyeti: 60 × 12,06 = 723,60 ₺
• Gerçekleşen kâr: 1.075 − 723,60 = 351,40 ₺
• Kalan 90 adedin maliyeti: 90 × 12,06 = 1.085,40 ₺ (birim maliyet hâlâ 12,06 ₺)

Komisyon neden maliyete eklenir?

Alışta ödediğiniz komisyon, pozisyonu elde etmenin bedelidir; bu yüzden maliyete eklenir. Satışta ödenen komisyon ise elde ettiğiniz gelirden düşülür. Böylece kâr, cebinize gerçekte kalan tutarı yansıtır.

Yabancı para ve kur etkisi

ABD hissesi gibi döviz cinsinden varlıklarda iki ayrı kâr vardır: varlığın kendi fiyat değişimi ve kurdaki değişim. Her işlemi, işlem günündeki kurla da kaydederseniz TL bazında gerçek kazancınızı doğru görürsünüz.

Vergi için kullanırken

Ortalama maliyet, portföyünüzü izlemek için pratik bir yöntemdir. Vergi beyanında hangi maliyet yönteminin ve hangi düzeltmelerin (ör. enflasyon endekslemesi) uygulanacağı mevzuata bağlıdır; bu konuda mali müşavirinize danışın.