PD/DD, FAVÖK ve ROE nedir? Temel analizde en çok kullanılan oranlar
PD/DD, FD/FAVÖK, özsermaye kârlılığı (ROE) ve borç/özsermaye oranlarının formülleri, örnek hesapları ve yorumlama ipuçları; yeni başlayanlar için sade anlatım.
Bir şirketin hissesini değerlendirirken yalnızca fiyata bakmak yetmez. Şirketin ne kadar kâr ettiğini, varlıklarının değerini ve borç yükünü gösteren oranlar karar vermeye yardımcı olur. Aşağıdaki dört oran en sık kullanılanlardır.
PD/DD: Piyasa değeri / Defter değeri
Örnek: Piyasa değeri 1,5 milyar ₺, özsermayesi 1 milyar ₺ olan şirkette PD/DD = 1,5'tir; yani piyasa şirketi defterdeki değerinin 1,5 katı fiyatlıyor. 1'in altı, hissenin defter değerinin altında işlem gördüğünü gösterir; ancak bunun nedeni şirketin değer yaratamaması da olabilir. Bankalar ve sanayi şirketleri gibi varlık ağırlıklı sektörlerde daha anlamlıdır.
FAVÖK ve FD/FAVÖK
FAVÖK (EBITDA), faiz, vergi, amortisman ve itfa payları öncesi kârdır; şirketin esas faaliyetlerinden ürettiği nakde yakın bir kâr ölçüsüdür. Firma değeri (FD) ise piyasa değerine net borcun eklenmesiyle bulunur.
Örnek: Piyasa değeri 2 milyar ₺, net borcu 1 milyar ₺, FAVÖK'ü 600 milyon ₺ olan şirkette firma değeri 3 milyar ₺ ve FD/FAVÖK = 5'tir. Borcu farklı şirketleri karşılaştırmak için F/K'dan daha uygundur, çünkü borcu hesaba katar.
ROE: Özsermaye kârlılığı
Şirketin ortakların parasıyla ne kadar kâr ürettiğini gösterir. 100 milyon ₺ özsermayeyle 20 milyon ₺ kâr eden şirketin ROE'si %20'dir. Yüksek ROE iyi bir işaret olabilir, ancak borçla şişirilmiş de olabilir; bu yüzden borç oranıyla birlikte bakılmalıdır.
Borç/özsermaye
Şirketin faaliyetlerini ne ölçüde borçla finanse ettiğini gösterir. Yüksek oran, faiz oranı yükseldiğinde ya da nakit akışı zayıfladığında riski artırır. Kabul edilebilir düzey sektöre göre değişir.
Yorumlarken
- Oranları sektör ortalamasıyla ve şirketin kendi geçmişiyle karşılaştırın.
- Tek bir oran yerine birkaçını birlikte değerlendirin: ucuz görünen ama borçlu ve kârı düşen şirket cazip olmayabilir.
- Bilanço dönemlerine dikkat edin: oranlar son açıklanan finansallara göre hesaplanır ve güncelliğini yitirebilir.
- Rakamların kaynağını (KAP finansal raporları) kontrol edin.
Birikimli hisse sayfalarında temel göstergeleri ve finansal tabloları gösterir; tarayıcıda “Düşük çarpan”, “Yüksek kârlılık” ve “Düşük borç” gibi hazır filtreler vardır. Bu yazı genel bilgilendirmedir; yatırım tavsiyesi değildir.
Temel oranlara göre hisse listesi oluşturun.
Hisse tarayıcıyı açBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk tavsiyesi değildir. Sayısal örnekler varsayımsaldır. Yasal uyarı