Acil durum fonu nedir, kaç aylık olmalı ve nerede tutulmalı?

Acil durum fonu, işsizlik, sağlık harcaması ya da beklenmedik bir tamirat gibi durumlarda yatırımlarınıza dokunmak zorunda kalmamanız için ayırdığınız nakit rezervdir. Yatırıma başlamadan önce kurulması gereken ilk güvenlik katmanıdır; çünkü düşüşte, yatırımı ihtiyaç yüzünden zararına satmak kayıpları kalıcı hâle getirir.

Ne kadar olmalı?

Sık verilen öneri, zorunlu aylık giderin 3 ila 6 katıdır. Gelir düzensizse (serbest çalışan, komisyonlu gelir) ya da tek gelirli bir ailede bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı fazlaysa 6-12 aya çıkarmak makul olabilir. Gelir güvenceli ve iki gelirli bir hanede daha düşük bir hedef yeterli olabilir.

Örnek: Kira, fatura, mutfak, ulaşım ve borç taksitlerinden oluşan zorunlu aylık gideriniz 25.000 ₺ ise 6 aylık hedef 25.000 × 6 = 150.000 ₺'dir. Eğlence, tatil ve bir kerelik harcamalar zorunlu gidere dahil edilmez.

Nerede tutulmalı?

• Likidite: İhtiyaç anında bir iki gün içinde nakde dönmelidir.
• Düşük risk: Hisse, kripto ya da dalgalı fonlar acil durumda en kötü zamanda değer kaybedebilir.
• Kısa vadeli araçlar: Vadesiz/kısa vadeli mevduat, para piyasası fonları gibi araçlar yaygın seçeneklerdir; her birinin getiri, masraf ve erişim koşulu farklıdır.
• Ayrı tutun: Yatırım hesabınızdan ayrı bir yerde tutmak harcama dürtüsünü azaltır.

Enflasyon nedeniyle güncel tutmak

Giderler artar ve sabit bir tutar zamanla yetersiz kalır. Fonu yılda bir kez, aylık giderlerinizi yeniden hesaplayarak güncelleyin. Yüksek enflasyon ortamında fonun getirisini de enflasyona göre değerlendirin; aksi hâlde reel olarak erir.

Fonu kullanınca

Fonu kullandığınızda önceliğiniz yeniden doldurmak olmalıdır; yeni yatırımlardan önce yeniden hedef tutara ulaşın. Gerçekten acil olmayan harcamalar için fonu kullanmamak, kuralın en önemli parçasıdır.