BIST 100 endeksi nedir? Endeks nasıl hesaplanır, nasıl yatırım yapılır?
BIST 100 ve BIST 30 endekslerinin ne olduğu, fiyat ve getiri endeksi farkı, endekse yatırım yolları ve endeksi kıyas ölçütü olarak kullanma.
Endeks, bir grup hissenin ortak performansını tek bir sayıyla gösteren ölçüdür. BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler arasından piyasa değeri ve işlem hacmi gibi ölçütlere göre seçilen 100 şirketten oluşur ve Türkiye hisse piyasasının genel yönünü anlamak için en çok izlenen göstergedir. BIST 30 en büyük 30 şirketten oluşur.
Endeks nasıl hesaplanır?
BIST endeksleri genellikle fiili dolaşımdaki piyasa değeri ağırlıklıdır: halka açık piyasa değeri yüksek şirketler endeksin hareketinde daha etkilidir. Yani en büyük birkaç hisse endeksi önemli ölçüde belirler. Endekse giren hisseler belirli aralıklarla gözden geçirilir; şirketler girip çıkabilir.
Fiyat endeksi ve getiri endeksi
Piyasada en çok görülen endeks seviyeleri fiyat endeksidir: yalnızca hisse fiyat değişimini yansıtır, temettüleri hesaba katmaz. Temettüyü yeniden yatırılmış gibi hesaplayan endekslere getiri (total return) endeksi denir. Uzun vadede iki seri arasında fark oluşur; performansınızı endeksle kıyaslarken hangisini kullandığınıza dikkat edin.
Endekse nasıl yatırım yapılır?
- Endeks fonları ve BYF'ler: Endeksi izleyen ürünlerle tek işlemde bütün sepete yatırım yapılır.
- Tek tek hisse alımı: Endeksteki hisseleri ayrı ayrı almak mümkündür ama maliyetli ve takibi zordur.
- VİOP endeks sözleşmeleri: Kaldıraçlı ve ileri düzey bir üründür; yeni başlayanlar için uygun değildir.
Endeksi kıyas ölçütü olarak kullanmak
Portföyünüzün iyi gidip gitmediğini anlamak için bir ölçüt gerekir. Hisse ağırlıklı portföyde BIST 100, dolar bazlı portföyde S&P 500, altın ağırlıklı portföyde gram altın makul ölçütler olabilir. Kıyaslamayı aynı para biriminde ve aynı dönemde yapın; TL cinsinden endeks getirisi enflasyon ve kur etkisini içerdiğinden “yükselmiş” görünürken reel ve dolar bazında kayıp olabilir.
Örnek: Endeks bir yılda TL bazında %60 yükselirken enflasyon %50 ise reel getiri yaklaşık %6,7'dir (1,60 ÷ 1,50 − 1). Dolar %45 yükseldiyse dolar bazında getiri yaklaşık %10,3 olur (1,60 ÷ 1,45 − 1).
Birikimli'de portföyünüzün performansını endeks ve diğer kıyas ölçütleriyle, görünüm para biriminize çevrilmiş olarak karşılaştırabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirmedir; yatırım tavsiyesi değildir.
“BIST 100'e yatırsaydım ne olurdu?” hesabını yapın.
Ya alsaydım sayfasıBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk tavsiyesi değildir. Sayısal örnekler varsayımsaldır. Yasal uyarı