Borsa yatırım fonu (BYF/ETF) nedir? Yatırım fonundan farkı ne?
BYF/ETF'in nasıl çalıştığı, endeks takibi, yatırım fonundan farkları, masraf oranı ve yurt dışı ETF'lerde dikkat edilecek kur ve vergi noktaları.
Borsa yatırım fonu (BYF, yurt dışında ETF), bir endeksi, altını, bir sektörü ya da başka bir varlık sepetini izlemeyi amaçlayan ve hisse gibi borsada işlem gören fondur. Tek bir işlemle onlarca şirketlik bir sepete yatırım yapabilirsiniz, bu nedenle çeşitlendirmenin pratik bir yoludur.
Yatırım fonundan farkları
| Geleneksel yatırım fonu (TEFAS) | BYF / ETF | |
|---|---|---|
| Nerede işlem görür? | TEFAS, gün sonu fiyatından | Borsada, gün içinde anlık fiyatla |
| Nasıl alınır? | Aracı kurum, banka veya TEFAS üzerinden | Hisse gibi aracı kurum hesabıyla |
| Yönetim tarzı | Genellikle aktif yönetim | Çoğunlukla bir endeksi takip (pasif) |
| Fiyat | Net varlık değeri | Piyasa fiyatı; net varlık değerinden sapabilir |
| Masraf | Genellikle daha yüksek | Genellikle daha düşük yönetim ücreti |
Takip hatası ve masraf oranı
BYF'nin amacı izlediği varlığın getirisini yakalamaktır, ancak masraf, işlem maliyeti ve yöntem farkı nedeniyle birebir yakalayamaz; aradaki farka takip hatası denir. Yıllık masraf oranı (TER) ne kadar düşükse uzun vadede getiriden o kadar az pay gider. Aynı endeksi izleyen iki BYF'yi karşılaştırırken masraf oranına, fon büyüklüğüne ve işlem hacmine bakın.
Altın ve sektör BYF'leri
Altına dayalı bir BYF fiziksel altın yerine borsada tek bir ürünle altın fiyatına maruz kalmanızı sağlar; saklama derdi yoktur ancak fonun masrafı ve yapısı fiyat izlemeyi etkiler. Sektör ve tema BYF'leri ise daha dar bir alana yoğunlaştığı için daha yüksek oynaklık taşıyabilir.
Yurt dışı ETF'lerde dikkat
- Para birimi: ETF genellikle dolar cinsinden işlem görür; kur hareketi getiriyi etkiler.
- Ürün erişimi: Yurt içi aracı kurumların sunduğu yurt dışı ürünler kuruma göre değişir.
- Vergi: Yurt dışı ETF temettüleri ve satış kazançlarının Türkiye'deki vergilendirmesi yurt içi ürünlerden farklıdır; beyan gerekebilir.
- Dağıtımlı ve birikimli ETF'ler: Bazıları temettüyü dağıtır, bazıları fonun içinde yeniden yatırır.
Birikimli, BYF ve ETF'leri hisse gibi portföyünüze ekler; ortalama maliyet, kâr/zarar ve çeşitlendirmenizi birlikte gösterir. Bu yazı genel bilgilendirmedir; yatırım tavsiyesi değildir.
BYF ve ETF'lerinizi diğer varlıklarınızla tek portföyde izleyin.
Ücretsiz başlaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk tavsiyesi değildir. Sayısal örnekler varsayımsaldır. Yasal uyarı