Portföy yeniden dengeleme (rebalancing) nedir, nasıl yapılır?
Hedef dağılım, sapma eşiği, sadece yeni parayla dengeleme ve al-sat ile dengeleme yöntemleri; maliyet ve vergi etkileriyle birlikte sayısal örnek.
Piyasa hareketleri zamanla portföyünüzün ağırlıklarını değiştirir. %60 hisse, %40 altın hedefiyle başladıysanız, hisseler yükseldiğinde portföy farkında olmadan %70 hisseye kayabilir; yani başta kabul ettiğinizden daha riskli hâle gelmiş olursunuz. Yeniden dengeleme, ağırlıkları hedefe geri getirme işlemidir.
Önce bir hedef dağılım belirleyin
Hedef dağılım; vadeniz, risk toleransınız ve hedefleriniz doğrultusunda sizin verdiğiniz bir karardır. Varlık sınıfı bazında (hisse, altın, döviz…) veya tek tek varlık bazında olabilir. Yüzdelerin toplamı %100 olmalıdır.
Ne zaman dengelenir?
- Takvime göre: Örneğin yılda bir veya altı ayda bir.
- Eşiğe göre: Bir varlığın ağırlığı hedeften belirli bir puan (ör. 5 puan) saparsa.
- Nakit akışıyla: Yeni para eklerken, sadece geride kalan varlıklara ekleyerek.
İki yöntem: al-sat ve sadece al
Portföyünüz 100.000 ₺ ve hedefiniz %60 hisse / %40 altın olsun. Piyasa sonrası hisseler 70.000 ₺ (%70), altın 30.000 ₺ (%30) oldu.
| Yöntem | Hisse | Altın | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Al ve sat | 10.000 ₺ sat → 60.000 ₺ | 10.000 ₺ al → 40.000 ₺ | Hedefe tam ulaşılır |
| Sadece al (20.000 ₺ yeni para) | 2.000 ₺ al → 72.000 ₺ | 18.000 ₺ al → 48.000 ₺ | Satış yok; 120.000 ₺ üzerinden %60/%40 |
Sadece al yöntemi satış yapmadığı için işlem maliyetini ve satıştan doğabilecek vergiyi önler; ancak hedefe ulaşmak için yeterince yeni para gerekir. Fazla ağırlıklı varlık çok büyükse yalnızca yeni parayla dengeleme uzun sürebilir.
Maliyetleri unutmayın
- Komisyon ve fark (spread): Çok sık dengelemek maliyeti artırır.
- Vergi: Kârla satış, vergilendirilebilir bir gerçekleşen kazanç doğurabilir. Satmadan önce gerçekleşen kâr/zarar dökümünüze bakın ve mali müşavirinize danışın.
- Tam adet: Hisse senetleri tam adet alınıp satıldığı için sonuç hedefe tam oturmaz; küçük sapmalar normaldir.
Birikimli ile
Birikimli Pro'da portföy için hedef dağılımı girersiniz; “Al ve sat” veya “Sadece al” yöntemini seçip, eklemek istediğiniz tutarı yazarak her varlık için kaç adet alıp satacağınızı görürsünüz. Hesap güncel fiyatlarla yapılır; komisyon ve vergi içermez.
Bu yazı ve uygulamadaki hesap, girdiğiniz hedefe göre aritmetik bir hesaplamadır; yatırım tavsiyesi değildir.
Hedef dağılımınızı girin, al-sat miktarlarını hesaplayın.
Pro'yu inceleyinBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk tavsiyesi değildir. Sayısal örnekler varsayımsaldır. Yasal uyarı