Kira artış oranı nasıl hesaplanır? TÜFE 12 aylık ortalama kuralı
Konut ve işyeri kiralarında yenileme dönemi artış sınırı, TÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim oranının hesabı, örnek ve ev sahibi ile kiracının dikkat edeceği noktalar.
Kira sözleşmesi yenilendiğinde ne kadar artış yapılabileceği en çok merak edilen konulardan biridir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında artış sınırı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre belirlenir. Bu yazı genel bilgi içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez, uyuşmazlıkta avukata veya yetkili mercilere başvurun.
Kural nedir?
Yenilenen kira dönemlerinde kira bedeli, bir önceki kira yılındaki TÜFE'nin on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçemez. Konut kiralarında 2022'de getirilen geçici %25 sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi; bugün geçerli olan kural 12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişimidir. Bu oran, yıllık (aydan aya karşılaştırmalı) enflasyondan farklıdır ve genellikle ondan farklı çıkar.
12 aylık ortalamalara göre değişim nasıl hesaplanır?
Sözleşmenin yenilendiği aydan önceki son 12 ayın TÜFE endeks değerlerinin ortalaması, bir önceki 12 aylık dönemin ortalamasına bölünür.
Örnek (varsayımsal endeks değerleriyle): Son 12 ayın ortalama endeksi 1.450, bir önceki 12 ayın ortalaması 1.000 ise oran = (1.450 ÷ 1.000 − 1) × 100 = %45'tir. Kira 20.000 ₺ ise yenilemede en fazla 20.000 × 1,45 = 29.000 ₺ olabilir.
Hangi ayın verisi kullanılır?
Uygulamada sözleşmenin yenilendiği aydan bir önceki ayın açıklanmış 12 aylık ortalama değişim oranı esas alınır. TÜİK enflasyon verilerini genellikle ayın 3'ünde açıklar. Örneğin Mart yenilemesinde Şubat ayı oranı kullanılır. Kesin ay ve yöntemde tereddüt varsa resmî açıklamaları ve hukuki görüşü esas alın.
Ev sahibi ve kiracı için notlar
- Bu oran bir üst sınırdır; taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir.
- Taraflar anlaşamazsa kira bedelini hâkim, aynı TÜFE sınırını gözeterek kiralananın durumuna göre belirler. Sözleşmedeki artış maddesi yasal sınırı aşıyorsa aşan kısım geçerli olmaz.
- Sınır, mevcut sözleşmenin yenilenmesinde uygulanır; yeni kiracıyla yapılan ilk sözleşmede kira bedeli serbestçe belirlenir.
- Beş yıldan uzun ya da beş yıl sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda hâkim, TÜFE değişimi ve kiralananın durumuyla birlikte emsal kira bedellerini dikkate alarak kira bedelini belirler.
- Kira artışı bildirimini ve ödeme kayıtlarını (banka dekontu) saklayın.
Birikimli'nin ücretsiz kira artış oranı hesaplayıcısı, TÜİK'in TÜFE endeksinden 12 aylık ortalama değişimi sizin için hesaplar ve yeni kira tutarını gösterir. Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki tavsiye değildir.
Bu ayın yasal azami kira artış oranını ve son 12 ayın tablosunu görün.
Güncel oranı görBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk tavsiyesi değildir. Sayısal örnekler varsayımsaldır. Yasal uyarı