TEFAS fonları nasıl karşılaştırılır? Getiri, gider, risk ve vergi

TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu) üzerinden yüzlerce yatırım fonuna ulaşabilirsiniz. Listede en çok getirisi yüksek olanı seçmek kolay görünür, ama tek bir sayıya bakarak fon seçmek sık yapılan bir hatadır. Aşağıdaki başlıklar iki fonu adil biçimde karşılaştırmanıza yardım eder.

1. Getiriyi doğru okuyun

• Aynı dönem: İki fonun getirisini aynı başlangıç ve bitiş tarihleriyle karşılaştırın. Bir fon 3 ay önce kurulduysa 1 yıllık getirisi yoktur.
• Yıllıklandırma: Kısa dönem getirisi yıllığa çevrildiğinde abartılı görünebilir. Mümkünse 3-5 yıllık yıllıklandırılmış getiriye bakın.
• Giderler düşülmüş: Fon fiyatı yönetim ücreti ve diğer giderler düşüldükten sonra açıklandığı için fiyat getirisi zaten net getiridir.
• Enflasyon ve dolar: TL cinsinden yüksek görünen getiri, enflasyonun ve dolar artışının gerisinde kalmış olabilir. Reel ve dolar bazlı getiriye de bakın.

2. Gider oranının uzun vadeli etkisi

Yönetim ücreti ve diğer giderler her gün fon fiyatından düşülür. Yıllık %1'lik bir fark küçük görünür ama bileşik etkisiyle büyür: yıllık %31 yerine %30 kazanan bir fon, 10 yılda yaklaşık %8 daha az birikim sağlar. Benzer yatırım stratejisine sahip iki fonda gider oranı düşük olan genellikle avantajlıdır.

3. Riski karşılaştırın

• Fon türü: Para piyasası, borçlanma araçları, hisse yoğun, değişken, serbest ve fon sepeti gibi türlerin risk düzeyi farklıdır. Yalnızca aynı türdeki fonların getirisini doğrudan kıyaslayın.
• Oynaklık ve en kötü düşüş: Getirisi benzer iki fondan hangisinin daha az dalgalandığına ve geçmişte ne kadar düştüğüne bakın.
• İçerik: Fonun neye yatırım yaptığını (hisse, tahvil, altın, döviz) izahname ve fon bilgi formundan okuyun.

4. Büyüklük ve yatırımcı sayısı

Çok küçük fonlarda tek bir büyük yatırımcının girişi çıkışı performansı etkileyebilir. Fon büyüklüğü ve yatırımcı sayısı, fonun istikrarı hakkında ipucu verir; ancak büyük olmak tek başına iyi performansın garantisi değildir.

5. Vergiyi unutmayın

Fon kazançları stopaja tabidir ve oran fonun türüne ve yürürlükteki mevzuata göre değişir. Karşılaştırmayı vergi sonrası getiri üzerinden yapın; güncel oranlar için fon izahnamesine veya aracı kurumunuza bakın.